Kojarzysz ten stan, kiedy Twoje włosy przetłuszczają się już kilka godzin po myciu? Kiedy na ciemnych ubraniach pojawia się żółty łupież, a skóra głowy swędzi? Bardzo możliwe, że masz łojotokowe zapalenie skóry głowy, dermatologiczny problem znany kobietom, mężczyznom i dzieciom.
Jeśli zauważasz u siebie przetłuszczanie skóry, działaj jak najszybciej. Dowiedz się, czym jest łojotok, jakie są jego przyczyny, objawy oraz jak skutecznie go leczyć i pielęgnować skórę głowy, tak aby złagodzić dolegliwości i zapobiec nawrotom.
Co to jest łojotok skóry głowy?
Łojotok skóry głowy to nadmierna aktywność gruczołów łojowych, które produkują zbyt dużą ilość sebum (łoju). Naturalnie łój chroni powierzchnię skóry i włosów przed przesuszeniem i drobnoustrojami, jednak jego nadprodukcja prowadzi do zaburzeń równowagi skóry. Jest przyczyną olbrzymiego dyskomfortu, ale też sprawia, że włosy nie wyglądają na zdrowe.
Często zaczyna się od przewlekłego stanu zapalnego skóry i prowadzi do nadmiernego wypadania włosów. Dlatego, gdy jest nieleczony, objawy się nasilają, a problemy z mieszkami włosowymi trwają bardzo długo.
Łojotokowe zapalenie skóry głowy (ŁZS) to przewlekła choroba skórna, powodująca powstawanie tłustych łusek, zaczerwienienia skóry oraz świąd. Może dotyczyć osób w każdym wieku, nawet niemowląt (ciemieniucha). Jednak u niemowląt przebieg zwykle jest łagodny i ustępuje samoistnie, natomiast u dzieci starszych i osób dorosłych przypadłość ta często powraca i utrzymuje się przez dłuższy czas.
Najczęstsze przyczyny łojotoku skóry głowy
Przyczyny łojotoku są złożone – wewnętrzne i zewnętrzne. Najważniejsze to:
- Nadaktywność gruczołów łojowych
Gruczoły wytwarzają zbyt dużą ilość sebum, co może wynikać na przykład z predyspozycji genetycznych. W takim przypadku na powierzchni skóry gromadzi się warstwa tłustego filmu, która sprzyja rozwojowi stanów zapalnych i powstawaniu łusek.
- Zaburzenia równowagi hormonalnej
Łojotok często nasila się w okresie dojrzewania, podczas ciąży albo menopauzy. Wahania hormonów wpływają na aktywność gruczołów łojowych. Podobny efekt mogą wywoływać choroby endokrynologiczne, np. zaburzenia pracy tarczycy.
- Drożdżaki z rodzaju Malassezia
Naturalnie występują na powierzchni skóry, ale w sprzyjających warunkach namnażają się nadmiernie i wywołują stan zapalny. Z kolei ich nadmiar zaburza naturalną równowagę mikrobiomu skóry głowy, powodując świąd i łuszczenie.
- Podłoże genetyczne i choroby przewlekłe
Osoby z pewnymi chorobami metabolicznymi, neurologicznymi czy obniżoną odpornością są bardziej narażone na łojotokowe zapalenie skóry. Dodatkowo niektóre leki stosowane przewlekle mogą wpływać na aktywność gruczołów łojowych.
- Stres i styl życia
Przewlekły stres, niedobory witamin z grupy B, nieodpowiednia dieta czy brak snu mogą nasilać objawy łojotoku skóry głowy. Stres powoduje wzrost poziomu kortyzolu, a ten zwiększa produkcję sebum i pogarsza stan skóry.
- Złe nawyki pielęgnacyjne
Zbyt rzadkie lub niewłaściwe oczyszczanie skóry głowy, stosowanie agresywnych kosmetyków czy drażniących substancji — to częste przyczyny ŁZS. Nadmiar produktów do stylizacji zatyka mieszki włosowe i nasila problem.
Objawy łojotoku skóry głowy
Łojotok i łojotokowe zapalenie skóry objawiają się na różne sposoby – od lekkiego przetłuszczania włosów po nasilone zmiany skórne. Objawy to:
- Włosy szybko tracą świeżość, są ciężkie i pozbawione objętości. Często już kilka godzin po umyciu zaczynają wyglądać nieestetycznie, a to wymusza coraz częstsze mycie.
- Łój miesza się z martwym naskórkiem, tworząc żółtawe lub białe łuski, które trudno usunąć. Mogą one osadzać się nie tylko na skórze, ale też na ubraniach czy szczotkach do włosów.
- Świąd nasila się szczególnie w przypadku stanu zapalnego, a drapanie jest przyczyną podrażnienia skóry. Uporczywe swędzenie znacznie obniża komfort życia i utrudnia codzienne funkcjonowanie.
- Zaczerwienienie skóry, które świadczy o stanie zapalnym. Najczęściej występuje tam, gdzie gromadzi się najwięcej sebum i łusek, np. w okolicy czoła, za uszami czy na karku.
- Jeśli stan zapalny jest przewlekły, może prowadzić do osłabienia mieszków włosowych i nadmiernego wypadania włosów. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do przerzedzenia fryzury lub miejscowego łysienia.
Jak skutecznie leczyć łojotok skóry głowy?
Leczenie łojotoku i łojotokowego zapalenia skóry głowy opiera się na ograniczeniu nadmiernej produkcji łoju, łagodzeniu stanu zapalnego oraz usunięciu przyczyn problemu. Warto łączyć różne sposoby, a w cięższych przypadkach włączyć leki przepisane przez dermatologa. Do najczęściej stosowanych metod leczenia ŁZS należą:
- Szampony lecznicze przeciwgrzybicze
Zawierają substancje aktywne zwalczające drożdżaki Malassezia (np. ketokonazol, pirytionian cynku, siarczek selenu). Stosowane regularnie pomagają ograniczyć rozwój tych grzybów, które są jedną z głównych przyczyn nasilenia objawów ŁZS.
- Preparaty keratolityczne
Pomagają złuszczać martwy naskórek i tłuste łuski, oczyszczając skórę i ułatwiając wchłanianie składników aktywnych. Po nich skóra głowy wygląda zdrowiej, a leczenie staje się skuteczniejsze.
- Dermokosmetyki z cynkiem lub selenem
Regulują aktywność gruczołów łojowych i działają przeciwzapalnie. Dodatkowo wspomagają odbudowę bariery ochronnej skóry, co zmniejsza podatność na podrażnienia.
- Szampony z wodą siarczkową
Woda siarczkowa ma właściwości przeciwgrzybicze, antybakteryjne, złuszczające i wspomagające odnowę naskórka. Regularne ich stosowanie pomaga oczyścić skórę głowy z nadmiaru sebum i martwego naskórka, złagodzić stan zapalny oraz zmniejszyć swędzenie. Dodatkowo poprawia mikrokrążenie w skórze głowy, więc sprzyja lepszemu odżywieniu mieszków włosowych.
- Unikanie drażniących kosmetyków
Silne detergenty mogą nasilać objawy i podrażnienia skóry. Warto wybierać produkty łagodne, o pH zbliżonym do naturalnego. Takie kosmetyki nie zaburzają równowagi ochronnej skóry.
Pielęgnacja skóry głowy z łojotokiem – najważniejsze zasady
Odpowiednia pielęgnacja skóry głowy to klucz do łagodzenia objawów i zapobiegania nawrotom. Na co warto zwrócić szczególną uwagę:
- Myj włosy tak często, jak potrzebuje tego Twoja skóra. Dla wielu osób z łojotokiem codzienne mycie jest konieczne.
- Stosuj łagodne szampony lecznicze, najlepiej o działaniu keratolitycznym i przeciwgrzybiczym, np. Zdrój szampon leczniczy. Pomagają one złuszczać martwy naskórek i zmniejszać ilość sebum.
- Stosuj preparaty peelingujące lub szampony z kwasem salicylowym, siarką lub mocznikiem, które pomagają usuwać tłuste łuski.
- Drapanie może nasilać stan zapalny, powodować przeczosy i opóźniać gojenie, dlatego staraj się tego nie robić.
- Unikaj nadmiernego stresu, przegrzewania skóry głowy, a także agresywnych zabiegów fryzjerskich.
- Odpowiednia ilość witamin z grupy B, cynku i selenu może wspomóc zdrowie skóry i regulację pracy gruczołów łojowych, dlatego pilnuj zbilansowanej diety.
- Pamiętaj, że ŁZS to choroba nawrotowa, dlatego nawet po ustąpieniu objawów myj włosy raz w tygodniu szamponem leczniczym.
Można poradzić sobie z łojotokowym zapaleniem skóry głowy, ale trzeba być zdeterminowanym, odpowiednio pielęgnować włosy i skórę, stosować preparaty, które w zamyśle mają leczyć takie zmiany. Nie używaj kosmetyków przypadkowych, ponieważ te pogłębiają problem i nie bagatelizuj problemu – szukaj przyczyny, odwiedź lekarza i stosuj preparaty przeznaczone właśnie dla osób z takimi problemami, jak Twój.